Roszczenia odszkodowawcze w Niemczech na podstawie art. 82 RODO – aktualne orzecznictwo i wnioski dla pracodawców

W praktyce sądowej pojawia się coraz więcej spraw, w których osoby fizyczne żądają zadośćuczynienia za tzw. szkody niemajątkowe, powołując się na art. 82 RODO.

Jedna z takich spraw została rozpoznana przez Krajowy Sąd Pracy w Hamburgu (LAG Hamburg), który w wyroku z dnia 15 stycznia 2025 r. (sygn. akt 2 Sa 21/23) odniósł się szczegółowo do przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej wynikającej z RODO.

Stan faktyczny sprawy

Kandydat, który otrzymał odmowę zatrudnienia, zażądał od przedsiębiorstwa szerokiego zakresu informacji oraz kopii wszystkich danych osobowych, jakie były przez nie przetwarzane. Pracodawca przekazał jednak jedynie część żądanych informacji. W odpowiedzi kandydat wystąpił z pozwem, domagając się m.in. zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową w wysokości co najmniej 5 000 EUR.

Stanowisko sądu

Sąd drugiej instancji oddalił powództwo, uznając, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przewidziane w art. 82 RODO.

Zgodnie z tym przepisem, aby dochodzić odszkodowania, muszą być łącznie spełnione trzy warunki:

1. naruszenie przepisów RODO,
2. wystąpienie szkody (majątkowej lub niemajątkowej) oraz
3. związek przyczynowy między naruszeniem a szkodą.

Sąd przypomniał przy tym wykładnię przedstawioną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 11 kwietnia 2024 r. (C-741/21). TSUE wskazał, że negatywne odczucia, takie jak obawy, poczucie zagrożenia czy utraty kontroli nad danymi, mogą być uznane za szkodę niemajątkową – ale tylko wtedy, gdy są obiektywnie uzasadnione w konkretnych okolicznościach danej sprawy.

W ocenie LAG Hamburg za niewystarczające uznano:

• abstrakcyjną obawę przed potencjalnym nadużyciem danych,
• stres lub dyskomfort wynikający z prowadzenia postępowania sądowego.
• samo poczucie utraty kontroli nad danymi osobowymi – wynikające z niepełnego udzielenia informacji

Wnioski praktyczne dla pracodawców

1. Obowiązek rzetelnej odpowiedzi na wnioski o dostęp do danych (art. 15 RODO)

Pracodawcy powinni udzielać pełnych i wyczerpujących informacji w terminie przewidzianym przez przepisy. Niepełna lub spóźniona odpowiedź może stanowić naruszenie RODO.

2. Znaczenie dokumentacji

Warto dokumentować cały proces obsługi wniosków – od momentu ich otrzymania, aż po przekazanie odpowiedzi. Może to mieć kluczowe znaczenie dowodowe w ewentualnym sporze.

3. Ciężar dowodu spoczywa na osobie dochodzącej roszczenia

Osoba występująca z żądaniem zadośćuczynienia musi wykazać, że naruszenie doprowadziło do rzeczywistej szkody lub dolegliwości. Samo naruszenie przepisów o ochronie danych – bez wykazania szkody – nie rodzi automatycznie prawa do odszkodowania.